باب اول در نيت ( 1 ) و در او بيان فضيلت نيت است ، و بيان حقيقت نيت ، و بيان آن چه نيت به از عمل است ، و بيان تفضيل اعمال كه به نيت تعلق دارد ، و بيان بيرون آمدن نيت از اختيار . بيان فضيلت نيت [ اخبار ] ( 2 ) حق تعالى گفت : وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ، « 3 » اى ، مران آن كسانى را كه پروردگار خود را خوانند بامداد و شبانگاه و رضاى او خواهند . و مراد بدان خواستن نيت است . و پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - گفت : انّما الاعمال بالنيّات و لكلّ امرى ما نوى فمن كانت هجرته الى اللّه و رسوله فهجرته إلى اللّه و رسوله و من كانت هجرته إلى الدّنيا يصيبها او إلى امرأة يتزوّجها فهجرته الى ما هاجر إليه ، اى ، كارها بر نيت گردد ، و هر مردى آن يابد كه نيت كرده بود ، پس هر كه هجرت او سوى خداى و پيغامبر او باشد ، جزاى آن بيابد ، و هر كه هجرت او سوى دنيا باشد كه بدان رسد يا زنى كه او را به زنى كند ، نصيب او همان باشد . و گفت : اكثر شهداء امّتى اصحاب الفرش ، و رُبَّ قتيل بين الصّفّين ، اللّه اعلم بنيّته ، اى ، بيشتر شهيدان امت من اصحاب فراش باشند ، و بسا كشته شدهء ميان دو صف كه خداى - عز و جل - به نيت او داناتر .

--> ( 3 ) انعام 6 - 52 .